मात्रा और इकाई (Quantity and Unit)


भौतिक राशि मात्रक प्रतीक/संकेत परिभाषा/विवरण संबंधित क्षेत्र
आवेश की मात्रा कूलॉम C विद्युत आवेश की मात्रा का मात्रक विद्युत विज्ञान
विद्युत आवेश कूलॉम C 1 एम्पियर धारा द्वारा 1 सेकंड में प्रवाहित आवेश विद्युत चुंबकत्व
ध्वनि की तीव्रता डेसीबल dB ध्वनि की तीव्रता या शोर स्तर का लघुगणकीय मात्रक ध्वनि विज्ञान
आवृत्ति हर्ट्ज Hz प्रति सेकंड दोलनों या चक्रों की संख्या तरंग गति, इलेक्ट्रॉनिक्स
विद्युत धारा एम्पियर A विद्युत आवेश के प्रवाह की दर विद्युत परिपथ
त्वरण मीटर/सेकंड² m/s² वेग में परिवर्तन की दर यांत्रिकी, गति विज्ञान
अल्ट्रासोनिक गति/आवृत्ति हर्ट्ज Hz 20 kHz से अधिक आवृत्ति की ध्वनि तरंगें अल्ट्रासोनिक्स, चिकित्सा इमेजिंग
विद्युत ऊर्जा किलोवाट-घंटा kWh 1 किलोवाट शक्ति का 1 घंटे तक उपयोग विद्युत उपभोग, ऊर्जा
दूरी (खगोलीय) प्रकाश वर्ष ly प्रकाश द्वारा एक वर्ष में तय की गई दूरी (9.46 × 10¹² km) खगोल विज्ञान
प्रेरकत्व हेनरी H चुंबकीय फ्लक्स परिवर्तन के प्रति विद्युत धारा का विरोध इलेक्ट्रॉनिक्स, विद्युत इंजीनियरिंग
श्यानता प्वाइज़ P द्रव के आंतरिक घर्षण या प्रवाह प्रतिरोध का माप द्रव यांत्रिकी
ज्योति फ्लक्स ल्यूमेन lm प्रकाश स्रोत द्वारा उत्सर्जित दृश्य प्रकाश की कुल मात्रा प्रकाश विज्ञान
रेडियोसक्रियता क्यूरी Ci रेडियोधर्मी पदार्थ के क्षय की दर (3.7 × 10¹⁰ क्षय/सेकंड) नाभिकीय भौतिकी
विद्युत प्रतिरोध ओम Ω विद्युत धारा के प्रवाह में विरोध विद्युत परिपथ
विद्युत वाहक बल (EMF) वोल्ट V विद्युत परिपथ में धारा प्रवाहित करने वाला बल विद्युत इंजीनियरिंग
शक्ति वाट W ऊर्जा स्थानांतरण या रूपांतरण की दर भौतिकी, इंजीनियरिंग
दाब पास्कल Pa प्रति इकाई क्षेत्रफल पर लगने वाला बल द्रव यांत्रिकी, ऊष्मागतिकी
तापमान केल्विन K ऊष्मागतिकीय तापमान का SI मात्रक ऊष्मागतिकी, रसायन विज्ञान
प्रकाश की तीव्रता कैंडेला cd प्रकाश स्रोत की चमक की तीव्रता प्रकाश विज्ञान
पदार्थ की मात्रा मोल mol 6.022 × 10²³ (आवोगाद्रो संख्या) कणों की मात्रा रसायन विज्ञान
समय सेकंड s समय का आधारभूत SI मात्रक सभी वैज्ञानिक क्षेत्र
लंबाई मीटर m लंबाई का आधारभूत SI मात्रक सभी वैज्ञानिक क्षेत्र
द्रव्यमान किलोग्राम kg द्रव्यमान का आधारभूत SI मात्रक सभी वैज्ञानिक क्षेत्र

Post a Comment

Previous Post Next Post